ISSN:2146-4219

20. YÜZYILI KARŞILARKEN OSMANLI DEVLETİ’NDE YABANCI OKULLARIN DENETİMİ SORUNU VE PROTESTAN OKULLARI ÖRNEĞİ


Yabancı okullara dair çeşitli çalışmalar yapılmış olmasına rağmen, bu okulların denetimlerine dair literatürde görünen boşluğu, Protestan okullarını da ele alarak Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi belgeleri temelinde değerlendirmek, araştırmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Çalışmamızda yayımladığımız Mekatib-i Gayr-i Müslime ve Ecnebiye Müfettişliği Nizamnamesi’nde bu okulların teftişi, öğretmenleri, öğrencileri ve kitapları ayrıntılı bir şekilde kaleme alınmıştır. Osmanlı Devleti, Müslüman okullarını yabancı okullara karşı üstün hale getirmeye çalışmakta, padişah, İstanbul ve Osmanlı bürokratları yabancı okulların ve Protestan okullarının denetimi konusunda fikir birliği içerisinde gözükmektedir. Bu okulların ruhsata bağlanıp, teftiş altında bulundurulmaları, devletin yabancı okullara ilişkin eğitim politikasında temel bir gayret olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak padişah iradesine rağmen yabancı okulların ruhsatsız olarak açılması ve Müslüman çocukların, yine padişah iradesiyle yasaklanmasına rağmen, bu okullara devam etmeleri, Osmanlı Devleti’nin eğitim politikaları açısından ilginç bir duruma projeksiyon tutmaktadır. Osmanlı memurları teftiş konusunda sefaret ve konsolosluk engeliyle karşılaşmakta, “Düvel-i Muazzama”nın nüfuz alan hinterlandının merkezinde birer eğitim istasyonu olan bu okulların kadroları ise vatandaşı oldukları ülkelerin koruma şemsiyesi altında rahatça hareket edebilmektedir.


Keywords


Osmanlı, Eğitim, Yabancı Okullar, Protestan Okulları, Teftiş

Author: Halil ÖZEÇOĞLU
Number of pages: 01-29
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/diyalektolog.42766
Full text:
Share:
Diyalektolog - Ulusal Hakemli Sosyal Arastirmalar Dergisi
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.